{"id":1353,"date":"2024-10-22T08:18:31","date_gmt":"2024-10-22T08:18:31","guid":{"rendered":"https:\/\/thisishome.org.mt\/fatti\/"},"modified":"2025-01-17T10:26:13","modified_gmt":"2025-01-17T10:26:13","slug":"fatti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thisishome.org.mt\/mt\/fatti\/","title":{"rendered":"Fatti"},"content":{"rendered":"\n<p>Fejn jid\u0127lu l-migrazzjoni u l-persuni ming\u0127ajr dokumenti, hemm \u0127afna kun\u010betti \u017cbaljati u nuqqas ta\u2019 ftehim. Din il-pa\u0121na g\u0127andha l-g\u0127an li tipprovdi ftit \u010barezza, kif ukoll li sempli\u010bement tkopri l-affarijiet ba\u017ci\u010bi li qed nittamaw li n\u0121ibu ftit attenzjoni g\u0127alihom. <\/p>\n\n<p><\/p>\n\n<div class=\"wp-block-essential-blocks-accordion  root-eb-accordion-2tye6\"><div class=\"eb-parent-wrapper eb-parent-eb-accordion-2tye6 \"><div class=\"eb-accordion-container eb-accordion-2tye6\" data-accordion-type=\"accordion\" data-tab-icon=\"fas fa-angle-right\" data-expanded-icon=\"fas fa-angle-down\" data-transition-duration=\"500\"><div class=\"eb-accordion-inner\">\n<div class=\"wp-block-essential-blocks-accordion-item eb-accordion-item-wwhcz eb-accordion-wrapper\" data-clickable=\"false\"><div class=\"eb-accordion-title-wrapper eb-accordion-title-wrapper-eb-accordion-2tye6\" tabindex=\"0\"><span class=\"eb-accordion-icon-wrapper eb-accordion-icon-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><span class=\"fas fa-angle-right eb-accordion-icon\"><\/span><\/span><div class=\"eb-accordion-title-content-wrap title-content-eb-accordion-2tye6\"><h3 class=\"eb-accordion-title\">Xi jfisser &#8220;irregolari&#8221; jew &#8220;mhux dokumentat&#8221;?<\/h3><\/div><\/div><div class=\"eb-accordion-content-wrapper eb-accordion-content-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><div class=\"eb-accordion-content\">\n<p>Migranti &#8221; <em>irregolari<\/em> &#8221; jew &#8221; <em>mhux dokumentati<\/em> &#8221; jirreferu g\u0127al individwi li jg\u0127ixu Malta ming\u0127ajr permess ta&#8217; residenza validu. It-termini jirreferu g\u0127al dawk in-nies li jew baqg\u0127u qab\u017cu l-vi\u017ca tag\u0127hom, jew g\u0127al dawk li da\u0127lu Malta ming\u0127ajr id-dokumentazzjoni xierqa.   <\/p>\n\n\n\n<p>Tista\u2019 tirreferi wkoll g\u0127al dawk il-persuni li waslu Malta, b\u2019dokumenti validi jew ming\u0127ajrhom, u li fl-a\u0127\u0127ar kellhom l-applikazzjoni tag\u0127hom g\u0127all-a\u017cil mi\u010b\u0127uda.  <\/p>\n\n\n\n<p>Nippreferu nu\u017caw it-terminu &#8221; <em>mhux dokumentat<\/em> &#8221; biex niddeskrivu individwi li m&#8217;g\u0127andhomx awtorizzazzjoni biex jid\u0127lu, jg\u0127ixu jew ja\u0127dmu f&#8217;pajji\u017c, peress li jiffoka fuq is-sitwazzjoni amministrattiva tag\u0127hom ming\u0127ajr ma jkollu konnotazzjonijiet negattivi.  <\/p>\n\n\n\n<p>Ma nu\u017cawx l-u\u017cu tat-termini \u201cimmigrazzjoni illegali\u201d jew \u201cimmigrant illegali\u201d peress li azzjoni biss tista\u2019 ti\u0121i kklassifikata b\u0127ala illegali u l-applikazzjoni ta\u2019 dik il-kelma g\u0127al bniedem hija deumanizzanti u tfittex biss li t\u0127assar l-umanit\u00e0 tag\u0127hom.  <\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-essential-blocks-accordion-item eb-accordion-item-lmete eb-accordion-wrapper\" data-clickable=\"false\"><div class=\"eb-accordion-title-wrapper eb-accordion-title-wrapper-eb-accordion-2tye6\" tabindex=\"0\"><span class=\"eb-accordion-icon-wrapper eb-accordion-icon-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><span class=\"fas fa-angle-right eb-accordion-icon\"><\/span><\/span><div class=\"eb-accordion-title-content-wrap title-content-eb-accordion-2tye6\"><h3 class=\"eb-accordion-title\">X&#8217;inhi d-differenza bejn mhux dokumentat u ming\u0127ajr stat?<\/h3><\/div><\/div><div class=\"eb-accordion-content-wrapper eb-accordion-content-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><div class=\"eb-accordion-content\">\n<p>Persuna li mhix dokumentata tfisser li l-persuna m&#8217;g\u0127andhiex awtorizzazzjoni biex tid\u0127ol, tg\u0127ix jew ta\u0127dem f&#8217;pajji\u017c. Filwaqt li din il-persuna jista&#8217; ma jkollhiex karti minn Malta jew mill-pajji\u017c tal-ori\u0121ini tag\u0127ha, xorta wa\u0127da hija rikonoxxuta b\u0127ala \u010bittadina tal-pajji\u017c tal-ori\u0121ini tag\u0127ha.   <\/p>\n\n\n\n<p>B&#8217;kuntrast persuna ming\u0127ajr stat m&#8217;g\u0127andha n-nazzjonalit\u00e0 ta <strong>&#8216; ebda<\/strong> pajji\u017c. Xi nies jitwieldu apolidi, filwaqt li o\u0127rajn isiru apolidi. Dan jista&#8217; ji\u0121ri g\u0127al diversi ra\u0121unijiet b\u0127all-\u0127olqien ta&#8217; stati \u0121odda jew bidliet fil-fruntieri, esklu\u017cjoni ta&#8217; \u010berti gruppi ta&#8217; nies mi\u010b-\u010bittadinanza, telf ta&#8217; nazzjonalit\u00e0 fost o\u0127rajn.  <\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-essential-blocks-accordion-item eb-accordion-item-b3eg9 eb-accordion-wrapper\" data-clickable=\"false\"><div class=\"eb-accordion-title-wrapper eb-accordion-title-wrapper-eb-accordion-2tye6\" tabindex=\"0\"><span class=\"eb-accordion-icon-wrapper eb-accordion-icon-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><span class=\"fas fa-angle-right eb-accordion-icon\"><\/span><\/span><div class=\"eb-accordion-title-content-wrap title-content-eb-accordion-2tye6\"><h3 class=\"eb-accordion-title\">Kemm jg\u0127ixu migranti bla dokumenti f&#8217;Malta?<\/h3><\/div><\/div><div class=\"eb-accordion-content-wrapper eb-accordion-content-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><div class=\"eb-accordion-content\">\n<p>Huwa diffi\u010bli li ji\u0121i ddeterminat in-numru e\u017catt ta\u2019 migranti irregolari li jg\u0127ixu f\u2019Malta u jista\u2019 jkun ta\u2019 aktar minn elf persuna. \u0126afna minn dawn l-individwi jaslu permezz ta\u2019 rotot ta\u2019 migrazzjoni, \u0127afna drabi bil-ba\u0127ar, filwaqt li o\u0127rajn setg\u0127u inizjalment da\u0127lu fil-pajji\u017c b\u2019mod legali u wara waqg\u0127u fi status mhux dokumentat min\u0127abba vi\u017ci skaduti jew talbiet g\u0127all-a\u017cil mi\u010b\u0127uda. <\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-essential-blocks-accordion-item eb-accordion-item-u40j1 eb-accordion-wrapper\" data-clickable=\"false\"><div class=\"eb-accordion-title-wrapper eb-accordion-title-wrapper-eb-accordion-2tye6\" tabindex=\"0\"><span class=\"eb-accordion-icon-wrapper eb-accordion-icon-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><span class=\"fas fa-angle-right eb-accordion-icon\"><\/span><\/span><div class=\"eb-accordion-title-content-wrap title-content-eb-accordion-2tye6\"><h3 class=\"eb-accordion-title\">X&#8217;inhu l <em>-ktieb<\/em> isfar?<\/h3><\/div><\/div><div class=\"eb-accordion-content-wrapper eb-accordion-content-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><div class=\"eb-accordion-content\">\n<p>Il- <em>ktieb isfar<\/em> huwa dokument, simili g\u0127al passaport, li jin\u0127are\u0121 mill-Uffi\u010bjal Prin\u010bipali tal-Immigrazzjoni lil kategorija partikolari ta\u2019 persuni li l-applikazzjoni tag\u0127hom g\u0127all-a\u017cil finalment \u0121iet mi\u010b\u0127uda. Il-ktieb fih l-informazzjoni personali, in-numru tal-immigrazzjoni u ritratt tad-detentur, u ji\u0121\u0121edded kull 3 xhur. Il-ktieb huwa essenzjalment forma ta\u2019 dokument ta\u2019 identifikazzjoni u jippermetti lid-detentur ja\u0127dem b\u2019mod regolari. G\u0127alkemm il-gvern Malti jinsisti li dawk li g\u0127andhom il- <em>ktieb isfar<\/em> mhumiex regolari, dan jista\u2019 jkun qarrieqi peress li fil-fatt il-\u0127ru\u0121 tad-dokument jimplika tollerat. so\u0121\u0121orn li jinkludi d-dritt ta\u2019 a\u010b\u010bess g\u0127as-suq tax-xog\u0127ol.  <\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-essential-blocks-accordion-item eb-accordion-item-u9k3c eb-accordion-wrapper\" data-clickable=\"false\"><div class=\"eb-accordion-title-wrapper eb-accordion-title-wrapper-eb-accordion-2tye6\" tabindex=\"0\"><span class=\"eb-accordion-icon-wrapper eb-accordion-icon-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><span class=\"fas fa-angle-right eb-accordion-icon\"><\/span><\/span><div class=\"eb-accordion-title-content-wrap title-content-eb-accordion-2tye6\"><h3 class=\"eb-accordion-title\">Kif in-nies jaqg\u0127u f&#8217;residenza irregolari?<\/h3><\/div><\/div><div class=\"eb-accordion-content-wrapper eb-accordion-content-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><div class=\"eb-accordion-content\">\n<p>F\u2019Malta, in-nies jaqg\u0127u f\u2019residenza irregolari g\u0127al diversi ra\u0121unijiet. Dan \u0127afna drabi ji\u0121ri meta t-talbiet g\u0127all-a\u017cil ji\u0121u rrifjutati, jew il-migranti jibqg\u0127u aktar fil-vi\u017ci tag\u0127hom ming\u0127ajr il-possibbilt\u00e0 ta\u2019 estensjoni. Barra minn hekk, it-telf ta\u2019 impjieg jew in-nuqqas li j\u0121eddu l-permessi tax-xog\u0127ol jista\u2019 jirri\u017culta f\u2019individwi li jitilfu l-istatus legali tag\u0127hom. Il-vittmi tat-traffikar tal-bnedmin jew dawk li jiffa\u010b\u010bjaw ostakli burokrati\u010bi jsibuha diffi\u010bli wkoll biex jirregolarizzaw i\u017c-\u017cjara tag\u0127hom. F\u2019ka\u017cijiet fejn ma je\u017cistux ftehimiet ta\u2019 ripatrijazzjoni ma\u2019 pajji\u017chom jew ir-ritorn ma jkunx possibbli, xi migranti jibqg\u0127u Malta, ikomplu \u0127ajjithom fi stat bla dokumenti u vulnerabbli, ja\u0127dmu u jiffurmaw familji, bit-tama ta\u2019 bidla fl-istatus legali tag\u0127hom.    <br\/><\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-essential-blocks-accordion-item eb-accordion-item-ja7az eb-accordion-wrapper\" data-clickable=\"false\"><div class=\"eb-accordion-title-wrapper eb-accordion-title-wrapper-eb-accordion-2tye6\" tabindex=\"0\"><span class=\"eb-accordion-icon-wrapper eb-accordion-icon-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><span class=\"fas fa-angle-right eb-accordion-icon\"><\/span><\/span><div class=\"eb-accordion-title-content-wrap title-content-eb-accordion-2tye6\"><h3 class=\"eb-accordion-title\">G\u0127aliex il-migranti ming\u0127ajr dokumenti ma jistg\u0127ux japplikaw g\u0127al dokumenti \u0121odda?<\/h3><\/div><\/div><div class=\"eb-accordion-content-wrapper eb-accordion-content-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><div class=\"eb-accordion-content\">\n<p>Ladarba applikazzjoni g\u0127all-a\u017cil tkun \u0121iet mi\u010b\u0127uda jew tiskadi l-karta ta\u2019 residenza jew il-vi\u017ca, hemm ftit \u0127afna, \u0127afna g\u0127a\u017cliet disponibbli g\u0127all-migranti biex japplikaw g\u0127al karta ta\u2019 residenza \u0121dida. Dan g\u0127aliex l-awtoritajiet Maltin ma ja\u010b\u010bettawx applikazzjonijiet g\u0127al dokumenti ta\u2019 residenza minn kull min isib ru\u0127u f\u2019sitwazzjoni irregolari, \u0127lief f\u2019\u010birkostanzi spe\u010bifi\u010bi \u0127afna. Barra minn hekk, jekk l-individwu jitlaq minn Malta, jin\u0127ar\u0121u projbizzjoni fuq id-d\u0127ul mill-\u0121did u r-ritorn lejn Malta jkun diffi\u010bli, jekk mhux impossibbli.  <\/p>\n\n\n\n<p>Fl-2018 Malta introdu\u010biet mog\u0127dija ta\u2019 residenza g\u0127al migranti ming\u0127ajr dokumenti li ilhom joqog\u0127du fit-tul imsej\u0127a l-Awtorizzazzjoni Spe\u010bifika ta\u2019 Residenza (SRA). Din il-pro\u010bedura ta\u2019 regolarizzazzjoni rrikonoxxiet il-kontribut li l-migranti li jibqg\u0127u fit-tul u l-familji tag\u0127hom jag\u0127tu lis-so\u010bjet\u00e0 u t-tbatija li jiffa\u010b\u010bjaw billi jkunu ming\u0127ajr dokumenti. Id-dokument tal-SRA kien ji\u0121\u0121edded kull sentejn u kien jippermetti lill-migranti ja\u0127dmu u lil uliedhom imorru l-iskola. Tag\u0127hom dokument tal-ivvja\u0121\u0121ar, a\u010b\u010bess g\u0127al benefi\u010b\u010bji ewlenin u kura medika. Sfortunatament, g\u0127alkemm biddel il-\u0127ajja ta &#8216;\u0127afna, il-programm SRA twaqqaf f&#8217;Di\u010bembru 2020 u \u0127alla eluf fil-limbu.    <\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-essential-blocks-accordion-item eb-accordion-item-yxzgt eb-accordion-wrapper\" data-clickable=\"false\"><div class=\"eb-accordion-title-wrapper eb-accordion-title-wrapper-eb-accordion-2tye6\" tabindex=\"0\"><span class=\"eb-accordion-icon-wrapper eb-accordion-icon-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><span class=\"fas fa-angle-right eb-accordion-icon\"><\/span><\/span><div class=\"eb-accordion-title-content-wrap title-content-eb-accordion-2tye6\"><h3 class=\"eb-accordion-title\">Fejn u kif ja\u0127dmu l-migranti ming\u0127ajr dokumenti?<\/h3><\/div><\/div><div class=\"eb-accordion-content-wrapper eb-accordion-content-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><div class=\"eb-accordion-content\">\n<p>Individwi li waslu Malta bid-dg\u0127ajsa u li l-applikazzjoni tag\u0127hom g\u0127all-a\u017cil \u0121iet mi\u010b\u0127uda jistg\u0127u ja\u0127dmu legalment jekk ikunu n\u0127ar\u0121u b&#8217;dokument imsejja\u0127 il- <em>ktieb isfar<\/em> . Il- <em>ktieb isfar<\/em> jippermettilhom japplikaw g\u0127al li\u010benzja ta\u2019 impjieg u ja\u0127dmu b\u2019mod regolari u j\u0127allsu t-taxxi u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurt\u00e0 so\u010bjali bl-istess mod b\u0127a\u010b-\u010bittadini Maltin. Madankollu, il-permessi tax-xog\u0127ol tag\u0127hom iridu ji\u0121\u0121eddu kull tliet xhur, u l-impjieg tag\u0127hom spiss ikun prekarju, nieqes minn sigurt\u00e0 fit-tul. Madankollu, dawk il-migranti ming\u0127ajr dokumenti li ma jin\u0127ar\u0121ux <em>ktieb isfar,<\/em> u li ma jistg\u0127ux ji\u0121u ritornati, ja\u0127dmu fl-ekonomija informali, \u0127afna drabi f\u2019setturi b\u0127all-kostruzzjoni, it-tindif, u l-agrikoltura.     <\/p>\n\n\n\n<p>Minkejja li jikkontribwixxu g\u0127all-ekonomija, kollha jibqg\u0127u f\u2019riskju ta\u2019 arrest u deportazzjoni fi kwalunkwe \u0127in u irrispettivament minn kemm ilhom Malta.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-essential-blocks-accordion-item eb-accordion-item-1zfh5 eb-accordion-wrapper\" data-clickable=\"false\"><div class=\"eb-accordion-title-wrapper eb-accordion-title-wrapper-eb-accordion-2tye6\" tabindex=\"0\"><span class=\"eb-accordion-icon-wrapper eb-accordion-icon-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><span class=\"fas fa-angle-right eb-accordion-icon\"><\/span><\/span><div class=\"eb-accordion-title-content-wrap title-content-eb-accordion-2tye6\"><h3 class=\"eb-accordion-title\">Kif ila\u0127\u0127qu t-tfal li jg\u0127ixu f&#8217;residenza irregolari?<\/h3><\/div><\/div><div class=\"eb-accordion-content-wrapper eb-accordion-content-wrapper-eb-accordion-2tye6\"><div class=\"eb-accordion-content\">\n<p>Tfal mhux dokumentati f\u2019Malta jiffa\u010b\u010bjaw bosta sfidi li jaffettwaw il-benessri u l-i\u017cvilupp tag\u0127hom. \u0126afna minn dawn it-tfal m&#8217;g\u0127andhomx a\u010b\u010bess g\u0127al kura tas-sa\u0127\u0127a stabbli, peress li l-familji tag\u0127hom jista&#8217; ma jkollhomx id-dokumentazzjoni me\u0127tie\u0121a g\u0127as-servizzi medi\u010bi, u j\u0127alluhom vulnerabbli g\u0127al mard mhux trattat. L-a\u010b\u010bess g\u0127all-edukazzjoni huwa diffi\u010bli wkoll u anke f\u2019dawk il-ka\u017cijiet fejn ji\u0121u a\u010b\u010bettati fl-iskejjel, in-nuqqas ta\u2019 dokumenti jillimita l-parte\u010bipazzjoni tag\u0127hom f\u2019attivitajiet extrakurrikulari, ta\u0127ri\u0121 barra minn Malta u opportunitajiet futuri. So\u010bjalment, \u0127afna drabi jesperjenzaw esklu\u017cjoni u emar\u0121inazzjoni, peress li l-istatus irregolari tag\u0127hom jista &#8216;jwassal g\u0127al sentimenti ta&#8217; i\u017colament minn s\u0127abhom. Fl-a\u0127\u0127arnett, il-bi\u017ca &#8216;kostanti ta&#8217; deportazzjoni jew separazzjoni tal-familja to\u0127loq stress emozzjonali u instabbilt\u00e0, li t\u0127alli impatt fuq is-sa\u0127\u0127a mentali u s-sens ta &#8216;sigurt\u00e0 tag\u0127hom.    <br\/><\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fejn jid\u0127lu l-migrazzjoni u l-persuni ming\u0127ajr dokumenti, hemm \u0127afna kun\u010betti \u017cbaljati u nuqqas ta\u2019 ftehim. Din il-pa\u0121na g\u0127andha l-g\u0127an li tipprovdi ftit \u010barezza, kif ukoll li sempli\u010bement tkopri l-affarijiet ba\u017ci\u010bi li qed nittamaw li n\u0121ibu ftit attenzjoni g\u0127alihom.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-1353","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized-mt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thisishome.org.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1353","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thisishome.org.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thisishome.org.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thisishome.org.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thisishome.org.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1353"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/thisishome.org.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1353\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1356,"href":"https:\/\/thisishome.org.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1353\/revisions\/1356"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thisishome.org.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1353"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thisishome.org.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1353"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thisishome.org.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1353"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}